Zo groeit onze Nederlandse samenleving toe naar een civil society, waarin overheden, bedrijfsleven en burgers minder onderscheiden en meer gemeenschappelijke taken hebben bij het stimuleren en bewaken van de kwaliteit van onze samenleving. Verspreid over dit boek vindt u een aantal praktijkcases die deze ontwikkeling illustreren. Hier alvast 0 praktijkvoorbeelden voor de eerste indruk. In die zin werkt fondsenwerving in de praktijk niet wezenlijk anders dan sponsoring. Leden van de Raad van Toezicht - in principe toch een gremium op afstand - gingen voorop en verwierven in nog geen jaar zo’n 7 miljoen euro voor een grootscheepse verbouwing van het Stedelijk Museum. Een kleine basisschool in Arnhem-Zuid verwerft jaarlijks gemiddeld zo’n €40.000 via sponsoren fondsenwerving, dankzij een begeesterde adjunct-directeur en een bijzondere reputatie. Een klein theater in een provinciestad wist in enkele jaren 50 vaste sponsors en meer dan 600 vaste particuliere vrienden aan zich te binden. Met hen worden verbouwingen gerealiseerd, extra voorstellingen ingekocht, personeel aan het werk gehouden en gezet. Een aantal cardiologen werft voor ‘moeilijk verkoopbaar’ wetenschappelijk onderzoek grote giften onder hun meest intieme en vermogende patiënten. Wie geeft krijgt ook een bestuursfunctie in het fonds dat deze gelden gaat beheren. Een theatergroep die uit het vorige Kunstenplan wegviel en sindsdien haar eigen broek moet ophouden, stelt nu dat de eigen middelenverwerving hun positie, programma en mogelijkheden juist heeft versterkt in plaats van verzwakt. Een ziekenhuis dat na een grondige voorbereiding en haalbaarheidsonderzoek een campagne kon gaan voeren waarmee meer dan een miljoen euro kon worden verworven, viel na het positieve besluit over het campagneplan stil: het management had bij nader inzien toch weinig tijd om de boer op te gaan en persoonlijke contacten te leggen met potentiële sponsors en grote gevers. Mijn zoon moest weer eens langs de deur om Kinderpostzegels te verkopen. Hij aarzelde lang, waardoor op de meeste voordeurstijlen de sticker prijkte die hem de weg versperde. De laatste avond voordat iedereen de lijsten op school moest inleveren, en zijn beschamende resultaat wereldkundig zou worden, gaf ik hem mijn mobiele telefoon en belde hij alle naaste familieleden van mijn vrouw (9) en mezelf (3).

Leek, want buiten het beeld van bovenstaande momentopname pakten zich donkere wolken samen en werden de eerste vlagen merkbaar van een straffe tegenwind. In alle categorieën van de middenmoot nam de bezetting in aantal toe, maar het opmerkelijkst was de verschuiving naar de groep bedrijven met 15 voertuigen of meer. Het stak de ondernemers vooral dat de overheid nu ‘met de botte bijl’ orde op zaken meende te kunnen stellen. Mede als gevolg van de invoer van huur containers liepen vanaf dat jaar de investeringen fors op. Konden hiertoe in 1965 nog maar 331 grotere ondernemingen worden gerekend (2,8 procent), in 1974 waren het er al liefst 604 (6 procent). De oorzaak lag niet eens zozeer in een verstoring van de verhouding tussen vergunningtoewijzing en industriële productiegroei, als wel in de sterk toegenomen productiviteit in het wegvervoer. Met die factor van het ‘tijdsbeslag’ werd evenwel bij de toewijzing van tonnage geen of weinig rekening gehouden. De ene deelmarkt was de andere niet. In de zeer besloten markt van het beperkt ongeregeld vervoer viel toch al weinig of geen capaciteitsgroei te bespeuren en nog minder af te remmen. Dat de capaciteitsgroei aan banden moest worden gelegd, daarvan waren ook de organisaties wel overtuigd, maar die groei terugbrengen tot nul, dat was hun toch wat al te ongenuanceerd. De maatregel verwekte niet weinig deining en protest in de vervoerswereld. Samen zorgden zij in 1974 voor de binnenlandse verplaatsing van 201 miljoen ton en voor een vervoersprestatie van 10,6 miljard km. Hoezeer ook bekritiseerd, de tonnagestop heeft, als noodmaatregel in een noodsituatie, ongetwijfeld erger kunnen voorkomen en de uitholling van het beroepswegvervoer tot staan gebracht. Het gevolg was dat de overcapaciteit in het ongeregeld wegvervoer toenam tot 140.000 ton of bijna 30 procent van het in die sector vergunde laadvermogen. Pas eind 1976 werd hieraan een mouw gepast via een 15 procent margeregeling. In gelijke tred met al die schaalvergroting en continue aanwas van laadcapaciteit was intussen ook de werkgelegenheid in de bedrijfstak aanzienlijk gestegen. De tonnagestop had immers alleen betrekking op het ongeregeld wegtransport en daarbinnen weer alleen op de ‘onbeperkte’ vergunningen. Eerst bleef de teruggang nog beperkt tot enkele tientallen per jaar.

Vooral mensen met een kantoorbaan of zittend beroep elders is het hebben van een goede archiefkast belangrijk. Er moet een keuze gemaakt worden uit bekleding van de stoel, deze moet goed schoon te houden zijn en niet plakken als het warm is maar ook niet te koud aanvoelen als het wat koeler gaat worden. De keuzes kunnen aangekruist worden zodat een controle op de ARBO website snel gaat. In de meeste gevallen zie je ook dat deze thuiswerkers een echte ruimte hebben ingericht waar zij hun arbeid verrichten en werken vanuit een gemakkelijke archiefkast. Ook op de tweedehands sites van het internet staan vaak archiefkasten te koop aangeboden. Ook een belastingadviseur kan u hierbij helpen. Door de nieuwe arbo wet zijn de klachten en ziekmeldingen met als oorzaak rugpijn al massaal gedaald. De ogen moeten met het hoofd recht op het scherm van de computer kunnen kijken. Niet alleen bent u aansprakelijk als er iets met de werknemer gebeurt of als hij door klachten, veroorzaakt door een archiefkast die niet aan de eisen voldoet, niet meer kan werken als werkgever aansprakelijk voor de geleden schade. Als er armleuningen aan de stoel zitten moeten die ook verstelbaar zijn in hoogte en ze moeten omhoog geklapt kunnen worden.

Door de wettelijke bepalingen die nu aan een archiefkast zijn verbonden kan het zit- en daarmee werkplezier alleen nog maar groter worden. Controleer of alles dat moet kunnen bewegen dit ook doet. De kantoorbedrijven hebben de archiefkasten helemaal opgeknapt zodat ze er weer als nieuw uitzien en meestal krijg je ook nog garantie op de archiefkast. Een van de belangrijkste dingen is een goede archiefkast voor de werknemers. Verschillende kleurengroepen kunnen zelfs stimulerend werken omdat het een speelse indruk aan het kantoor geeft. Samen met de Arbo dienst zijn er stoelen ontwikkeld die de houding, gezondheid en vooral werkomgeving voor de werknemers een flink stuk verbeterd hebben. Op archiefkasten die goedgekeurd zijn staat een indicatie richting de ARBO wetgeving, staat er geen goedgekeurd volgens ARBO op de archiefkast dan moet deze minstens in de productinformatie zijn opgenomen.

Ook Nederland heeft erg onder de boktor te lijden gehad. In het jaar 1635 stierven er alleen in Amsterdam al 175.000 mensen, hetgeen in die tijd ruim 80 % van de bevolking geweest zal zijn. In diezelfde tijd werd ook de halve bevolking van Twente uitgeroeid. En dan te bedenken dat 1601 ook al een hevig boktor jaar was geweest Amsterdam benoemde Pybo Abbema tot speciale ‘Boktor meester’ en trok een bedrag van 400 gulden op de begroting uit voor de boktorbestrijding. De Antwerpse geneesheer Marquis geeft in diezelfde tijd een boktor builetin uit, waarin hij al enige goede aanwijzingen geeft, want hoewel men de oorzaak van de ziekte toen nog wel zocht in de gramschap Gods, waarschuwt hij toch tegen straatvervuiling en het houden van kippen, konijnen en varkens, omdat deze dieren boktorren aanlokken. Wanneer men bedenkt, dat de mens in vroeger tijden volkomen machteloos stond tegenover het komen en gaan van al deze plagen, dan is het begrijpelijk dat men z’n toevlucht zocht in magische bezweringen en vereringen.

Of huisdieren mede verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van overlast en/of schade door ongedierte is eigenlijk moeilijk te beantwoorden. Wel kunnen we stellen, dat een goed verzorgd huisdier geen enkele aanleiding kan geven tot het veroorzaken van een plaag of schade. Een mooi koppel tamme postduiven, vliegend boven een van onze dorpen of steden Is een prachtig gezicht en zal niemand ergeren of schade berokkenen. Anders wordt het echter, wanneer een gedeelte van dit koppel om een of andere reden niet meer op het eigen hok terugkeert en een zwervend bestaan gaat leiden; hun nakomelingen groeien binnen de kortste tijd uit tot een ware plaag voor de buurt door hun vervuiling van wasgoed en gevels, door de verstoppingen van dakgoten door nestmateriaal en vooral door de vele parasieten die ze bij zich dragen. Een normale huispoes doet evenmin kwaad aan onze samenleving, maar wanneer zijn baas genoeg van hem krijgt en hem buiten de deur zet en het dier dan nakomelingen produceert die in een min of meer verwilderde staat gaan leven, dan is het hek van de dam en kan vrij veel last van de dieren worden ondervonden. Maar zelfs het niet zorgvuldig verzorgen van kippen, konijnen of andere buitenshuis gehouden dieren, kan grote groepen boktorren aanlokken met alle gevolgen van dien. Om nog maar niet te praten over de zogenaamde dierenliefde van sommige mensen in de grote steden die gewoon zijn de Vogeltjes te voeren’. Jammer is dat deze mensen niet beseffen, dat ze de dieren meer schade berokkenen dan voordeel. Meestal zijn ze moddervet en te lui om de ene poot voor de andere te zetten, terwijl vele zo tam zijn geworden, dat ze voor niets meer opzij gaan en vaak slachtoffer worden van het verkeer. Als dit nu dierenliefde moet betekenen…onze gezondheid.

Toch is dat niet het geval. Beter is het dan te kiezen voor een afgesloten paneel of kastjes met een gesloten rugwand. Hoe de ombouw ook geconstrueerd wordt, heel belangrijk is de plaats van de thermo statische afsluiter. Deze mag zich nooit in de warme opstijgende luchtstroom bevinden, omdat zij dan niet meer op de temperatuur van de kamer kan reageren. Bij voorkeur wordt een dergelijke thermo statische afsluiter onder het verwarmingslichaam of in ieder geval buiten de ombouw gehouden. Natuurlijk zal het effect van zo’n afsluiter wanneer hij achter de gordijnen is geplaatst ook tot nul worden gereduceerd. Ideaal zijn in zo’n geval thermo statische afsluiters met voelers op afstand. De gordijnen blijven vrij hangen en ook de constructie van de ombouw van de radiator aanbieding hoeft niet aangepast te worden. De materiaalkeuze voor zo’n ombouw is groot. Massief hout is het minst geschikt maar elk trekvrij plaatmateriaal kan zonder meer worden toegepast. Wel is het belangrijk dat de leidingen en radiatoren nergens met het hout in aanraking komen. Door het uitzetten van de leidingen wordt een hinderlijk gekraak veroorzaakt dat sterk genoeg is om ons slapeloze nachten te bezorgen. Niet alleen vanwege het geluid maar ook omdat naderhand zeer moeilijk is na te gaan waar het getik nu precies vandaan komt. Behalve het wegwerken van radiatoren en convectoren zijn er nog andere soorten verwarmingslichamen die makkelijk in het interieur zijn op te nemen.

Een die ook in de toekomst veel meer toegepast zal worden is de vloerverwarming. Flexibele pijpen lopen in lussen onder de vloer en zijn alleen zichtbaar bij de ketelopstelling. Lekkages van het eenmaal in de vloer opgenomen systeem zijn uitgesloten. Luchtverwarming met roosters in de vloer is ook een uitstekende oplossing voor het interieur. Bij de gordijnen zullen de in verhouding kleine roosteropeningen nauwelijks opvallen. Bij de putconvector is ook alleen het rooster zichtbaar en dat bij een openslaande deur kan wel eens erg opvallend zijn. Bovendien nemen deze roosters nogal wat van het vloeroppervlak af. Het verwerken van een verwarmingselement in een nis is bouwkundig bij niet-seriebouw erg kostbaar. En bovendien worden ten aanzien van vakmanschap en geduld hoge eisen aan de installateur gesteld. Het voordeel van plint convectoren is de strakke aanleg. Zoals de plint een onderdeel is van de bouw, zo zou men de plaatconvector een grote plint kunnen noemen, die over de gehele lengte kan doorlopen. Natuurlijk is het wegwerken van radiatoren arbeidsintensief en niet altijd even eenvoudig. Tot wat voor mooie resultaten het kan leiden moge blijken uit bijgaande foto’s waarbij de radiatoren onder het schilderij zijn aangebracht. Het enige verschil met de oorspronkelijke lambrizering zijn de afwerkhoeken; een verschil waarop gewezen moet worden om het te kunnen zien. Andere mogelijkheden zijn bepaalde materialen die in het interieur voor de vloer of de wand gebruikt worden te nemen voor de afwerking van de radiatorkast. Een zeer elegante oplossing is de convector weg te werken in een plantenbak.

Bij gebruik van hulpstroom eindschakelaars moet er rekening mede worden gehouden dat in de hulpstroomketen een aardsluiting kan ontstaan, die er oorzaak van kan zijn dat de elektromagnetische schakelaar van de desbetreffende stapelaars niet uitschakelt als de eindschakelaar de hulpstroomketen verbreekt. Indien bij een geaard stroomstelsel, zoals bij onze stapelaars, in de hulpstroomleiding bij a een aardsluiting ontstaat, wordt de magneetspoel m van de elektromagnetische schakelaar door de stroom die van faze T door de spoel naar aarde vloeit, voldoende bekracht om de schakelaar in ingeschakelde stand te houden als de eindschakelaar wordt uitgeschakeld. De eindschakelaar kan in dat geval zijn beveiligende functie dus niet verrichten. Om die reden moet gebruik worden gemaakt van een dubbel polige hulp eindschakelaar, die bij uitschakeling de magneetspoel volledig van het net scheidt (B . 458), of er moet worden gebruik gemaakt van een kleine hulpstroomtransformator met gescheiden primaire en secundaire wikkelingen, waarvan de secundaire wikkeling aan een einde is geaard (C . 458). In dat geval kan een enkel polige hulpschakelaar worden gebruikt, mits de magneetspoel van de elektromagnetische schakelaar rechtstreeks is verbonden met de geaarde klem van de secundaire wikkeling van de transformator. Eindschakelaars moeten momentonderbreking bezitten, opdat de bij het verbreken der stroomsterkte ontstane vlamboog geen lange tijd kan blijven bestaan; tweepolige uitschakeling der toevoerleiding is, ook bij draaistroom, meestal voldoende.

Bij het aanbrengen van eindschakelaars tegen te hoog hijsen van de last moet voorts rekening worden gehouden met de lengte van de uitloopweg, welke de last na het uitschakelen van de eindschakelaar nog aflegt en welke sterk afhankelijk is van de hijssnelheid en de grootte van de last, alsmede van de constructie en goede staat van onderhoud van de rem. Is bij kranen met grote hijssnelheid niet onder alle omstandigheden een voldoende lange uitloopweg voorhanden, dan moet de kraandrijver hiermede terdege rekening houden en bv. bij het hijsen van een lichte last de hijssnelheid tijdig verminderen vóór de grootste hijshoogte is bereikt. Een veel toegepaste en betrouwbare wijze van bediening van de eindschakelaar tegen te hoog hijsen bestaat hierin, dat het hijsblok. Zelf in de hoogste stand tegen een stang oploopt en de schakelaar door middel van een gaffel of kruk met rol uitschakelt, waarmede de last door het invallen van de rem tot stilstand wordt gebracht. Het blijft de kraanbestuurder echter mogelijk om de hijsmotor in tegengestelde richting in beweging te brengen; de eindschakelaar herneemt dan onder invloed van een krachtige veer automatisch weer de ingeschakelde stand. Behalve de eindschakelaars met kruk en rol of gaffel vindt men nog een ander type eindschakelaar, dat direct door de lier wordt aangedreven en dat werkt door middel van een schroefspil, die een contact mechanisme in werking stelt. Deze zogenaamde spileind schakelaars werken dus bij een bepaalde stand van het hijswerk De constructie hiervan is weergegeven in het schema. De duidelijk zichtbare loopmoeren worden door de schroefdraad naar links of rechts bewogen en lopen daarbij met hun uitstekte kende nok vast in de gaffel van het schakelmechanisme. Deze gaffel zet het mechanisme in beweging waardoor de contacten worden verbroken.